Amapanelo ya miti iyakosa, ifipe fya cifyalilwa ifibomfiwa sana mu kukuula no kupanga ifipe, fipokelela imibombele ya fiko ukufuma ku mibele ya fimuti, ukushintilila kwa mipangilwe, no kwampana kwa miti mu cifulo. Ukulingana na mapanelo ayapangwa na bantu, amapanelo ya miti iyakosa, ne mimonekele ya iko iyapusanako, imibele isuma iya makanika, no kutwalililako, yakwata icifulo icacindama mu cifulo ca makwebo ica nomba, umo ukufwaya kwa mibombele kwakulilako ukwapusanapusana. Ici cipande cikalondolola bwino bwino imitantikile ya mibombele ya fimuti ifikosa ukufuma ku mimwene ine: ukusungilila ukusenda umutolo, ukukonka amafunde ya cifulo, ukuwamya kwa kufwala, no kutwalilila.
I. Umutolo-Umulimo wa Kwafwilisha Ukusenda: Ubusuma bwa Cifyalilwa ubwa Kushintilila kwa Mipangilwe
Ukusenda umutolo -ukufikapo kwa fipe fya miti iyakosa kwapalana sana no bukulu bwa fipe fyafiko, ukutuntuka kwa fibumba, no bufuba. Ica kumwenako fye, imisango ya miti iikalamba pamo nga oak na teak, pa mulandu wa fibumba fya iko ifyafina ne mipeto ya kukula iyafina, kuti fyafika ku maka ya kufina aya 50(4}}80 MPa (amapepala yakalamba), ukucila sana pali 30(10}}50 MPa aya muti wa pine uwalinga, ukufilenga ukuba ifyalinga ukubomfya ukukontama. Amapekanyo ya fibumba ayalungama ayalungama yapeela amabuula ya miti ayakosa ukukaana ukukosa mu butali bwa yako. Pa numa ya kuuma (umutonshi ulekonkwa pa 8% -12%), umusango wabo uwa kucincimusha kuti wasuminishiwa pa 8-12 GPa (Ifipimo fya Giga), ukushininkisha ukucingililwa kwa nshita itali ukwa kuonaika. Na kabili, ukupitila mu kusankanya iminwe nangu inshila sha kukoshamo, amaka ya kusankanya aya miti iikalamba yalikulishiwa nga nshi, ukukonkanyapo ukusansamusha amaka yabo aya kubomfya mu mipangilwe ya mipeto.
II. Ukukonka Amafunde ya Mucifulo: Ukulinganisha Umutonshi no Kukonka Ukutenta
Amabuula ya mbao ayakosa ya cifyalilwa "icicingilila imiceele." Ukupanga kwabo ukwa mabumba (amabumba ya mupepi na 30%-45% mu mupashi-ukufimba kwauma) kulapeela imibele ya kupapusha iya kusenda umutonshi no kufumyapo: ilyo umutonshi wa mu kati uwalinga ukukulilako, ifibumba fya maselo ya miti filasenda umutonshi; nga ca kuti umutonshi wacepa, umutonshi ulafuma panono panono, eico ukucefyako ukutenkana kwa mushili ukwa mupepi na 10%-15%. Ilyashi lya kwesha lilanga ukuti mu mibele yalinga iya madigiri 20 na 65% aya mushili, icibumba ca miti icakosa ica 1cm kuti cakonkanyapo ukucinja kwa mushili ukwa mupepi na 0.5L/m2 cila bushiku. Na kabili, imiti iikalamba iya kucingililamo umulilo. Ukubikwa pamo ne mibele ya iko iya kusungilamo ubupiina, ilacefyako bwino bwino ukwaluka kwa mu kupumikisha ukwa kukaba mu fifulo fya mu kati, ukukosha ukusansamuka kwa mweo. Iyi milimo yalicindama nga nshi mu mipangilwe ya fikuulwa ifishabomba.
III. Ukuwamya kwa Kuwamya: Imimonekele ya Cifyalilwa no Bucindami bwa Kukumya
Imisango ya fimuti ifyakosa, imisango ya malangi, elyo nemyumfwiko ya pamulu filalenga ubusuma bwaibela ubwakuwamisha. Imisango yalekanalekana iya miti ilalanga imibele ya mipangilwe iyaibela: ku ca kumwenako, inseke ya walnut iya musango wa mabimbi, inseke ya cherry iyalungama, ne nseke ya mfula iyabengeshima, iyaisuka. Ifi fyonse kuti fyawamya ukumona ukupitila mu kubomfya ifya pa muulu pamo nga ukufimba no kufimba. Ukukuma ku mibele ya kuboko, ubukali ubunono (umutengo wa Ra) ubwa 0.1{8}}0.3mm pa muulu wa fipampa fya miti ifikosa filapeela ukukansana ukwayanguka, ukufikilisha ififwaikwa ifya "ukulanshanya kwa bucibusa." Na kabili, imiti ikola iyafuma mu miti ilalenga imishipa ukutekanya. Uku kubomba kwa mubili kulakonkanyapo ukuwamya umutengo wa miti iikalamba mu fifulo fya bulwele na mu mayanda ya pa muulu.
IV. Ukukosa: Ukulwisha-Ukukota no Kucingilila Ukwakulisha
Ukukosa kwa fipampa fya miti iyakosa kulashintilila pa kukanabola kwa cifyalilwa ukwa misango ya miti no kucingililwa kwakonkapo. Imiti iyakosa iya mu ncende sha mupepo nga merbau na imiti ya rose iya mu Africa, pa mulandu wa kuti yalikwata ifingi ifya kufumamo (nga tannins na lignin), yalikwata ubupiina bwa cifyalilwa ubwa kukanabola ubwa mu ciputulwa ca I (ukukansana kwa maka ukwa kubola), ubungashipikisha ukusansa kwa nshishi pa myaka ukucila pali 20 ukwabula ubucingililo. Pa miti iyakunkuma (nga fir na poplar), ukubomfya umulilo no kucincimusha ne fyakucingilila ifyabikwamo (ACQ, CA) kuti fyalundako ubumi bwabo ubwa mulimo ukufika ku myaka 15{5}}25. Ukufimba pa muulu (nga UV{8}}amafuta ya miti ayaposha na mafuta ya miti) tafyalenga fye ukucingililwa ku kufwala (umutengo wa kufimba Ukucepako nelyo ukulingana na 0.15g/100r) lelo na kabili filacingilila ukuonaula kwa lignin ukwaletwa na UV, ukusunga ukushintilila kwa mabala pa myaka 8-10.
Ukusondolwela
Icitendekelo ca mibombele ya fipampa fya miti iyakosa ni cisuma icafuma mu kwaluka kwa sayansi iya fipe fya cifyalilwa ne fyo abantu balekabila. Ukubikwa pamo kwabo ukwa kutwala umutolo-amaka ya kusenda, ukukonka amafunde ya cifulo, ukuwamya kwakufwala, no kutwalilila kwashininkisha ukutwalilila kwa mulimo wabo uushapilibulwa mu mikalile ya lelo, iyo ikonka imipangile ya fikuulwa ifya busaka no mweo usuma. Mu nshita ya ku ntanshi, ukupitila mu kulunduluka kwa fya kupangapanga ifya kuumishishamo, inshila sha kwalulamo ne fya kufwala ifyalinga, imipaka ya mulimo wa fipampa fya miti iyakosa ikakulilako na kabili, ukupeela ifyasuko fya bufumacumi ku kupanga kwa muyayaya.
